ძალიან ცოტანი არიან, ვინც კრისტოფერ ჰიტჩენსივით საინტერესო და ამავე დროს სადავო ყოფილან. ვინც საერთოდ არ იცნობთ, ჰიტჩენსი იყო ბრიტანულ-ამერიკელი პოლიტიკურად აქტიური მწერალი, ჟურნალისტი, დებატორი და მრავალი წიგნის ავტორი თანამედროვე მსოფლიოს სოციალურ პრობლემებზე. მის ცნობილ ნაშრომებს შორისაა ‘The Trial of Henry Kissinger’ და ‘The Missionary Position: Mother Teresa in Theory and Practice’. მიუხედავად იმისა, რომ ჰიტჩენსი სერიოზულ თემებზე წერდა, იუმორი უცხო არ იყო — ხშირად საკმაოდ სასაცილოც იყო.
ასეთ სკანდალურ ფიგურად, ჰიტჩენსი, ცხადია, წმინდანი არ ყოფილა — თვითონაც არ სწამდა მათი. ის საჯაროდ იყო ათეისტი და ანტი-თეისტი, ხოლო ომების საკითხში დროდადრო პოზიცია ეცვლებოდა: დამოკიდებული იყო რეგიონზე, ახლო აღმოსავლეთი იქნებოდა თუ ბალკანეთი. როგორც ამერიკის პრეზიდენტებს, ასე ზოგადად აშშ-საც ხან აკრიტიკებდა, ხან კი მხარს უჭერდა — მაგალითად ბილ კლინტონსა და ბუშს — რაც მას კიდევ უფრო საინტერესოს ხდიდა.
კრისტოფერ ჰიტჩენსის (ბრიტანელ-ამერიკელი მწერლის) მნიშვნელობა
ჰიტჩენსი, რომელიც პორტსმუთში, ინგლისში დაიბადა, ზედმეტსახელად Hitch-ად იყო ცნობილი. ბრიტანეთის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ინტელექტუალად მიიჩნეოდა. მიუხედავად იმისა, რომ სამეფო საზღვაო ძალების ოფიცრის შვილი იყო, 60-იან წლებში ოქსფორდის ბალიოლ კოლეჯში ჩაბარების შემდეგ ტროცკისტი გახდა. 1970-ში ფილოსოფიის, პოლიტიკისა და ეკონომიკის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო და ლონდონში გადავიდა, სადაც ჟურნალისტად დაიწყო მუშაობა.
კარიერის დასაწყისში სხვადასხვა სააგენტოსა და ჟურნალ-გაზეთებში მუშაობდა. მისი especially მნიშვნელოვანი მუშაობა უკავშირდება ‘New Statesman’–ს (მემარცხენე ჟურნალი), ‘Daily Express’-ს, ასევე წერდა ‘The Atlantic’, ‘Slate’ და ‘The Nation’-ისთვის, სადაც ნიუ-იორკსა და ვაშინგტონში საკუთარი სვეტი Minority Report ჰქონდა.
მისი პირველი ფართოდ გამხმაურებული ნაბიჯი იყო საჯარო მხარდაჭერა სალმან რუშდისთვის, რომელიც მისი მეგობარი იყო და დაწერა ‘The Satanic Verses’. ჰიტჩენსის პოზიცია ერთმნიშვნელოვანი იყო — მხარს უჭერდა თავისუფალ გამოხატვას, მიუხედავად იმისა, ეთანხმებოდა მას თუ არა. რამდენიმე წლის შემდეგ Vanity Fair-ის რედაქტორი გახდა და გამოსცა ცნობილი ნამუშევრები: ‘In The Missionary Position’ და ‘The Trial of Henry Kissinger’.
90-იან და 2000-იან წლებში ჰიტჩენსი ხშირად ჩნდებოდა ტელევიზიაში, დებატებში ერთვებოდა სხვა ინტელექტუალებთან და პოლიტიკურ მოვლენებზე კომენტარებს აკეთებდა. იმ დროის პოპულარულ ნაშრომებს შორისაა: ‘Why Orwell Matters’, ‘Thomas Jefferson: Author of America’, ‘Thomas Paine’s Rights of Man’ და ‘God Is Not Great: How Religion Poisons Everything’. ასევე იყო ცნობილი „ახალი ათეისტების“ კვარტეტის წევრი სემ ჰარისთან, რიჩარდ დოკინსთან და დენიელ დენეტთან ერთად.
წიგნები, რომლითაც კრისტოფერ ჰიტჩენსი განსაკუთრებით ცნობილია
მიუხედავად იმისა, რომ ჰიტჩენსმა უამრავი წიგნი, ესე და სტატია დაწერა, ყველას განხილვას ვერ მოვასწრებთ. შევეხებით მხოლოდ მის ხუთ ყველაზე ცნობილ წიგნს, რომლებიც კარგად გაგაცნობენ მას და დაგანახებენ მის განსხვავებულ ხედვას ფუნდამენტურ საკითხებზე. ამ ნაწარმოებებიდან ზოგი Speechify-ზეა ხელმისაწვდომი აუდიოწიგნად მოსასმენად.
God Is Not Great: How Religion Poisons Everything (2007)
2007 წლის წიგნში ‘God Is Not Great’ ჰიტჩენსი ამტკიცებს, რომ ორგანიზებული რელიგია ბოროტების ერთ-ერთ მთავარ წყაროა. განიხილავს მის ირაციონალურობას, ტოლერანტობის ნაკლებობას და იმას, თუ როგორ აფერხებს კაცობრიობის პროგრესს. წიგნი 19 თავად არის დაყოფილი, მთავარი ფოკუსი აბრაჰამულ რელიგიებზეა, თუმცა მცირე ადგილი ეთმობა აღმოსავლურ რწმენებსაც.
Hitch-22: მემუარები (2010)
ვისაც ჰიტჩენსის შეხედულებები გაიტაცებთ, მისი 2010 წლის მემუარები ‘Hitch-22’ ალბათ საუკეთესო დასაწყისია. სამწუხაროდ, ეს მისი უკანასკნელი წიგნი აღმოჩნდა — ავტორს კიბო დაუდგინდა და პრომო-ტური შეწყდა. შეგიძლიათ მოუსმინოთ აქვე Speechify-ზე, თავად ავტორის წაკითხვით.
The Portable Atheist: Essential Readings for the Nonbeliever (2007)
‘The Portable Atheist’ (2007) სხვადასხვა ათეისტური და აგნოსტიკური ტექსტების კრებულია, რომლის რედაქტორიც ჰიტჩენსი იყო. წიგნში შესულია ბენედიქტ სპინოზას, ბერტრან რასელის, კარლ მარქსის, აინშტაინის, სემ ჰარისისა და რიჩარდ დოკინსის ნაშრომები, ასევე სალმან რუშდისა და იენ მაკიუენის ორიგინალური ტექსტები.
Letters to a Young Contrarian (2001)
ნიუ-იორკის The New School-ში გატარებული დროის შთაგონებით შექმნილი ‘Letters to a Young Contrarian’ მიმართულია უშუალოდ მკითხველისკენ (My Dear X) და ხსნის სხვადასხვა დებატურ და კონტრკულტურულ მიდგომებს, რომლებსაც კამათისას შეიძლება მივმართოთ. წიგნში მოყვანილია ისეთი ფიგურები, როგორიცაა ჯორჯ ორუელი და ემილ ზოლა, რომლებმაც ჰიტჩენსზე დიდი გავლენა მოახდინეს.
The Trial of Henry Kissinger (2001)
თუ გსურთ, ჰიტჩენსის ყველაზე წინააღმდეგობრივ მხარეებს მოუსმინოთ, წაიკითხეთ ‘The Trial of Henry Kissinger’ აქ Speechify-ზე. ესაა წიგნი ყოფილი ეროვნული უსაფრთხოების მრჩევლისა და აშშ-ს სახელმწიფო მდივნის, ჰენრი კისინჯერის სავარაუდო საბრძოლო დანაშაულებზე. ჰიტჩენსი გამოდის პროკურორის როლში და კისინჯერს ვიეტნამში, ჩილეში და სხვა ქვეყნებში ჩადენილ დანაშაულებში ადანაშაულებს.
ჰიტჩენსის პოლიტიკური შეხედულებები და აქტივიზმი
ჰიტჩენსს უამრავი სკანდალური მოსაზრება ჰქონდა — დაუვიწყარია, რომ კათოლიკურ ეკლესიას ფაშიზმში სდებდა ბრალს, 2000 წელს კი დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობას წინასწარმეტყველებდა. ხშირად აკრიტიკებდა ნოამ ჩომსკის და ზოგჯერ ევროკავშირსაც. თუმცა მისი ყველაზე გახმაურებული პოლიტიკური პოზიცია იყო დასავლეთის ინტერვენციის მხარდაჭერა იუგოსლავიაში (90-იანები) და ერაყში (2003).
მემკვიდრეობა, რომელიც ჰიტჩენსმა დატოვა
ჰიტჩენსმა რეალური კვალი დატოვა ჩვენს ეპოქაში პოლიტიკურ, სოციალურ და სხვა საკითხებზე მსჯელობის ფორმირებაში. თუმცა, ყველაზე თბილად მაინც თავისუფალი სიტყვის დაუღალავ დამცველად ახსენებენ. შესაძლო შედეგების მიუხედავად, ყოველთვის ხმამაღლა ამბობდა იმას, რასაც საჭიროდ მიიჩნევდა.
ხშირად დასმული კითხვები
რა მოუვიდა კრისტოფერ ჰიტჩენსს?
კრისტოფერ ჰიტჩენსი 2011 წელს, ჰიუსტონში გარდაიცვალა, ონკოლოგიური დაავადების გამო.
კრისტოფერ ჰიტჩენსი მარქსისტი იყო?
ის სხვადასხვა იდეოლოგიით ინტერესდებოდა, თუმცა გარდაცვალებამდე თავს მარქსისტად თვლიდა.
რას ამბობდა ჰიტჩენსი პრინცესა დიანაზე?
ჰიტჩენსს პრინცესა დიანა მიაჩნდა უმნიშვნელო, ზედაპირული ფიგურად და დიდ ყურადღებას არ უთმობდა, სანამ მისი გარდაცვალებისა და ავტოკატასტროფის შემდეგ მედიის ზეწოლა არ დაიწყო. მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყო მასზე უარყოფითად საუბარი და სხვადასხვა შეურაცხმყოფელი ეპითეტების გამოყენება.
